• Matthijs Vergeer
  • Matthijs Vergeer
  • Matthiijs Vergeer

Kastanjes in het bos staan er triest bij

AMSTELVEEN Regelmatige bezoekers van het Amsterdamse Bos is het vast opgevallen. Ook al is de herfst pas net begonnen: de witte paardenkastanjes staan erbij alsof dit seizoen al bijna is afgelopen. Ook elders in Amstelveen is dat het geval. Geen blad aan deze bomen heeft meer de groene kleur die ze aan het begin van de zomer hadden. Het geeft de bomen een trieste aanblik. Hoe komt het dat de kastanjebomen zo vroeg bruine bladeren krijgen?

Sam Juffermans, boswachter in het Amsterdamse Bos, vertelt dat de witte paardenkastanjes hier al ongeveer tien jaar vroeger dan normaal bruin worden. De laatste tijd is het wel erger geworden, alleen in de top van de boom is nog een klein groen groepje groene bladeren te bekennen. Dit komt volgens de boswachter door een boosdoener die helemaal vanuit Azië hierheen is gevlogen: de paardenkastanjemineermot.

GROENE MOES De kleine vlindersoort werd in 1985 voor het eerst in Europa aangetroffen in Macedonië. Daar vandaan heeft de kastanjemineermot zich over Europa verspreid. Nadat de mot in 1996 ook in Duitsland was waargenomen, is familie daarvan doorgevlogen naar Nederland. Een paar jaar daarna nestelde de mot zich dus ook in het Amsterdamse Bos.

De rups van de mot graaft gangetjes door het blad van de kastanje heen, dit doet hij door het groene moes in het blad op te eten waardoor hij dus zijn bruine kleur krijgt. Zo kunnen ze zich onder het oppervlakte van het blad verstoppen voor hongerige vogeltjes.

Als de rups is uitgegroeid tot mot heeft hij wel een aantal vijanden, maar niet genoeg om de populatie flink te verminderen. Dit komt omdat de natuurlijke vijand is achtergebleven in Azië, en dus niet in Nederland present is. Hij heeft dus min of meer vrij spel.

NIET DODELIJK Volgens boswachter Sam Juffermans is de mineermot niet dodelijk voor de bomen, het jaar daarna groeien gewoon weer volop groene bladeren. ,,Ze zetten wel minder vruchten, want dat blad dat gaat dood. Daar zit al het bladgroen in wat zorgt voor de ademhaling van de boom. Ook groeit de boom hierdoor minder hard.'' In het ergste geval kunnen bomen eind juni al hun bladeren al kwijt zijn.

Er is geen sprake van bestrijding van de vlindersoort in het Amsterdamse Bos, dit zou veel geld kosten en het bos heeft gewoonweg teveel kastanjes om maatregelen tegen de paardenkastanjemineermot te ondernemen.

NATUUR Een van de dingen die zou kunnen worden gedaan is in het voorjaar een ring met lijm om de boom te spannen, om zo de vrouwtjes te vangen. Maar zoals de boswachter zelf al opmerkt, het past niet echt in een bos. Natuur is natuur.

Zelf vindt de boswachter het wel jammer dat de bomen al zo vroeg bruin worden, maar aan de andere kant, in zijn eigen woorden: ,,Dit hoort gewoon bij de cyclus van een boom. Leven en doodgaan.''

Matthijs Vergeer