• Mart Benders, buurtbewoner en lid van de Sjoelgroep en Stads Ontdekkingsreiziger Dolf van den Bos.

    Gemeente Amstelveen

´Kleine sjoel' opent deuren tijdens Open Monumentendagen

AMSTELVEEN Verschillende Amstelveense monumenten zijn op 8 en 9 september geopend tijdens de Open Monumentendagen. Dit jaar doet voor het eerst het gebouw aan de Randwijcklaan 13, ook bekend als ‘de kleine sjoel’, mee. Een unieke kans om eens achter de voordeur te kijken van dit bijzondere stukje Amstelveense historie.

‘De kleine sjoel’ is in 1932 gebouwd als wijkgebouw van de Nederduits Hervormde Kerk. In 1938 werd het gebouw overgenomen door de Joodse gemeenschap en ingewijd als synagoge. Het heeft tevens dienst gedaan als Joodse school, toen Joodse kinderen tijdens de Tweede Wereldoorlog niet langer naar reguliere scholen mochten. Na de oorlog was het een kleuterschool en tot voor kort was er een praktijk voor podologie gevestigd. Nu wordt het tijdelijk bewoond.

Het had niet veel gescheeld of het gebouwtje had er niet meer gestaan. Er waren plannen om het pand te slopen om er een nieuwbouwwoning neer te zetten. Dankzij inspanningen van omwonenden en direct betrokkenen die zich hebben geformeerd in de actiegroep ‘De Sjoelgroep’ en de eigenaren heeft de gemeente dit weten te voorkomen. Het pand is nu eigendom van de gemeente. Sinds augustus is het een officieel gemeentelijk monument.

Tijdens het Open Monumentenweekend van 8 en 9 september is in het gebouw een foto-expositie te zien. Naast beelden van de sjoel, zijn er foto’s van Tuindorp Randwijck uit heden en verleden. Vanuit Randwijcklaan 13 kunnen bezoekers op eigen gelegenheid een wijkwandeling maken door Randwijck. De wandeling ‘Langs de verloren details van Tuindorp Randwijck’ is samengesteld door Stads Ontdekkingsreiziger Dolf van den Bos, tevens auteur van het boek ‘Het Tuindorp Randwijck’. De wandeling voert onder meer langs het winkelrijtje aan de Amsterdamseweg, tevens ontworpen door Warners. Ten tijde van de bouw (in 1930) was dit een revolutionair concept: winkels op een rijtje en ruim parkeergelegenheid voor die tijd. Ondanks de naam van de wandeling zijn lang niet alle details van toen verdwenen: zo zijn bijvoorbeeld nog glas-in-loodramen te ontdekken, fraai metselwerk en ook de voordeuren van woningen in de wijk zijn bijzonder.

Wandelaars komen tevens langs de voormalige Michiel de Ruyterschool, ook wel bekend als ‘De glazen school’, aan het Catharina van Clevepark. In dit gebouw wordt zaterdag 8 september om 15 uur officieel wijkcentrum ‘Villa Randwijck’ geopend door burgemeester Bas Eenhoorn.

Tijdens het Monumentenweekend openen ook diverse Amstelveense kerken hun deuren, zoals de Paaskerk, Pauluskerk en Annakerk. Ook het gebouw van het Apostolisch Genootschap aan de Graaf Albrechtlaan is open. De Urbanuskerk in Nes a/d Amstel is zondag geopend, de Urbanuskerk in Bovenkerk op zaterdag en zondag. In beide kerken kan de toren worden beklommen. Op Buitenplaats Wester-Amstel worden rondleidingen verzorgd, evenals op begraafplaats Zorgvlied. Voor een overzicht van alle monumenten, openingstijden en activiteiten: www.openmonumentendag.nl/gemeente/amstelveen.