• Het Cobra Museum keert terug naar zijn wortels: de Cobra beweging en moderne kunst.

    René de Leeuw
  • Stefan van Raay (l) en Herbert Raat bij een kunstwerk in het museum.

    René de Leeuw

Cobra Museum gooit het roer om

AMSTELVEEN Het Cobra Museum zag de laatste jaren het bezoek sterk dalen en het financiële tekort oplopen. De gemeente dreigde met 'heroverweging' van de jaarlijkse miljoen euro ondersteuning. Het museum is wakker geschud, het heeft een nieuwe algemeen directeur, Stefan van Raay, het past de programmering aan en wil de band met Amstelveen versterken.

In een vraaggesprek met Van Raay en cultuurwethouder Herbert Raat in het museumcafé aarzelt de nieuwe (tijdelijke) directeur niet om reclame te maken: "Zaterdagavond 10 november komen hier kinderen logeren als onderdeel van het openingsprogramma van de tentoonstelling 'Cobra 70: een meerkoppige slang'," zegt hij. "Die expositie gaat over de oprichting van Cobra 70 jaar geleden. De kinderen slapen tussen de kunst. 's Morgens worden ze gewekt met muziek door leerlingen van de Muziekschool en krijgen ze een ontbijt. Zondag 11 november is het feest en open dag van elf tot vijf, met gratis toegang."

TOEVOEGEN Dit is precies wat Herbert Raat graag ziet: dat de lokale cultuurinstellingen zich richten op Amstelveners. "Wat voegt het aanbod toe voor Amstelveners?" zegt hij. "En als wij het hier leuk hebben, dan komen anderen vanzelf wel. Dat heb ik eerder gezien in De Pijp in Amsterdam. Daar ging het in de jaren zeventig niet goed. Totdat daar mensen gingen investeren. Er kwamen aantrekkelijke horeca, kunst en cultuur en er kwamen bijzondere mensen.De Pijp leefde op en trok vervolgens ook mensen van elders, want daar gebeurde het. Het begint dus bij jezelf. Daarom wilde de vroegere wethouder Piet van den Heuvel het stadshart ontwikkelen tot meer dan een shopping mall met woningen. Hij wilde ook een museum, een schouwburg en andere voorzieningen."

TIJDELIJK Het Cobra Museum heeft de afgelopen jaren zijn rol daarin niet goed vervuld. Het aantal bezoekers daalde van ruim 60.000 per jaar naar een magere 40.000 in 2017 en er ontstond een tekort van vijf ton. Het is nu aan kunsthistoricus Stefan van Raay (63), die hier nu vier maanden werkt en jarenlang in het buitenland actief was, het museum weer vlot te trekken. "Het museum heeft enkele jaren geleden een omslag gemaakt van moderne kunst naar hedendaagse kunst, om een nieuwe doelgroep aan te boren," zegt hij. "Dat is niet gelukt. Trouwe bezoekers kwamen niet meer en de nieuwe doelgroep bleef ook weg. Onze gemiddelde bezoeker is een vrouw van rond 55 jaar met een Museumjaarkaart, veel tijd en interesse in moderne kunst, kunst uit het midden van de vorige eeuw. Hedendaagse kunst, kunst die nu wordt gemaakt, trekt vooral jonge professionals, maar die gaan naar beurzen en galeries, niet naar musea. Daarom keren we terug naar de mix van vaste collectie en moderne kunst en haken we in op het gedachtegoed waaruit Cobra ontstond: conflict, marxisme, materialisme, en kijken we naar hun invloed achteraf. Heel breed. We willen ook aandacht voor vrouwen in de Cobra beweging."

KIND Een stap in de goede richting is de tentoonstelling 'Een Ontembare Kracht', die eerder deze maand opende en draait om het kind als inspiratiebron voor kunst. Bij de opening was het druk. "De medewerkers hebben zo'n feestje de laatste jaren niet meer meegemaakt," zegt Van Raay. "Voorafgaand aan de tentoonstelling zijn er al 450 scholieren naar het museum gekomen, en dat gaat door tot eind november. Bij de opening waren er veel mensen van scholen. Ik zeg: kom kom kom! Die contacten wil ik vasthouden voor komende projecten." Van Raay wil graag terug richting 60.000 bezoekers per jaar. "Ik ben wel voorzichtig, om geen overspannen verwachtingen te wekken. Verder verwacht ik voor 2019 nog een klein verlies." Hij wil ook een verbouwing: van de huidige winkel en het café een aantrekkelijk en gezellig geheel maken.

GRONDSLAG Herbert Raat: "Voor ons is niet leidend dat er heel veel bezoekers komen, al moeten het er wel weer meer worden. Het gaat om de grondslag in de Amstelveense samenleving. Het roer moest om en het museum heeft nu een beter verhaal." Raat wil wel af van vaste subsidies voor x jaren. "Waar ik naar toe wil: als je een goed idee hebt, dan doe je de gemeente een voorstel. En als het goed gaat en je het een jaar later weer wilt, dan doe je dat. En als je zegt: het was leuk maar dat is het dan ook, dan stop je. Zo krijg de gemeente een aanjaagfunctie. Geld is het middel om meerwaarde te creëren. Het gaat om goede ideeën en daar barst het van in Amstelveen."

SAMEN Beiden zien graag meer samenwerking tussen de Amstelveense cultuurinstellingen. Van Raay heeft al goed contact met het Museum Jan van der Togt, waar ook net een nieuwe directeur zit. Verder wil hij graag samen doen aan promotie. "Op de laatste Uitmarkt stonden we als Cobra Museum in het museumstraatje. Veel liever wil ik op de Uitmarkt een grote stand, samen met de Schouwburg en andere instellingen om het hele aanbod in Amstelveen te laten zien. Dat is best veel." Raat tenslotte meent dat de gemeente samenwerking niet moet opleggen: "Als de instellingen goed in de Amstelveense samenleving staan, dan komen ze elkaar vanzelf tegen."

De open dag is van 11.00 tot 17.00 uur. De opening van de tentoonstelling Cobra 70 is om 14.00 uur. Verder is er Japanse en Indiase muziek en zijn er workshops en rondleidingen. Zie: http://www.cobra-museum.nl

René de Leeuw