• Het Cobra Museum krijgt mogelijk op de lange termijn een nieuw onderkomen.

    René de Leeuw

Amstelveen wil groter en diverser cultuuraanbod

AMSTELVEEN Het college wil het cultuuraanbod in Amstelveen vergroten en diverser maken, opdat zoveel mogelijk mensen met kunst en cultuur in aanraking komen. Het gaat om grote zaken, zoals misschien wel een nieuw onderdak voor het Cobra-museum en/of een nieuw cultureel 'icoon' dat de plaatselijke cultuur een markant gezicht kan geven, maar ook om kleinschalige zaken als voor kinderen aanraakbare kunstwerken in alle wijken.

Dat blijkt uit de door het college gepubliceerde Cultuuragenda 2020-2024 'De Stad als Podium'. Het culturele aanbod moet allereerst aantrekkelijk zijn voor de Amstelveners zelf, maar daarnaast ook voor bezoekers uit de regio of uit het hele land. Het college kijkt ook naar het economisch belang: "Kunst en cultuur geven een impuls aan de lokale economie en maken de stad aantrekkelijk voor toeristen."

COBRA Tot de grootschalige cultuur behoort het Cobra-museum. In de Cultuuragenda is een advies opgenomen van de Amstelveense Adviesraad voor Cultuur (AAC), die voorstelt een groter gebouw te overwegen voor het museum. "Het huidige gebouw en de huidige locatie worden niet ideaal bevonden, een groter gebouw met meerdere programma's naast Cobra-kunst, aangevuld met een beeldentuin, valt te overwegen."

Op dit moment verkeert het Cobra Museum nog in de situatie dat het zich, mede onder druk van de gemeente, aantrekkelijker moet maken en meer bezoek moet genereren. Maar als dat goed gaat, dan heeft cultuurwethouder Herbert Raat op zich best wel oren naar een ander onderdak voor Cobra. "Eerder is al gesignaleerd dat in het gebied waar de Pathé-bioscoop moet komen, de Cultuurstrip, de overkapping van de A9 met bomenbrug en de aansluiting van de A9-afrit op het Stadshart ruimte ontstaat voor een nieuwe voorziening," zegt hij. "Dat zou een culturele voorziening kunnen worden en daarvoor zou je kunnen denken aan het erin onderbrengen van het Cobra Museum. Maar dat is iets wat pas speelt voor de jaren 2024, 2025, 2026. Dat is allemaal nog niet rond. Het hele Stadshart gaat de komende jaren gigantisch op de schop, waarbij dit idee kan worden meegenomen. Samen met een beeldentuin op de overkapping van de A9."

Radartoren in bos zou culturele hotspot kunnen worden

Een ander onderdeel van het AAC-advies is een 'icoon' te ontwikkelen, dat ook toeristen in Amsterdam aanspreekt, zodat ze Amstelveen bezoeken. Naar Raats indruk heeft Amstelveen op dit moment al veel iconen: "Denk aan Anna, de Annakerk, dat vind ik een icoon. Vijf jaar geleden had niemand dit gedacht dat dit nu een prachtige culturele voorziening zou zijn. De Schouwburg is wat mij betreft een icoon, maar dat geldt ook voor de succesvolle SAKB-kunstmarkt in het Oude Dorp. Iconen zijn voor iedereen anders. Ze moeten wel boven het andere uitstijgen en iets onverwachts hebben. Wat een nieuw icoon zou moeten zijn? Dat moet je niet vanuit de politiek verzinnen, het moet zich aandienen, voortkomen uit de samenleving, waarbij de gemeente faciliteert, helpt het mogelijk te maken. Pas ben ik bij de Radartoren in het Amsterdamse Bos geweest. Die wordt niet meer gebruikt voor de luchtvaart en ik ben gebeld door iemand die ideeën heeft om daar iets op het gebied van cultuur en horeca te ontwikkelen. Zoiets zou ook een icoon kunnen worden. Ik kom heel vaak langs die toren, maar ik zou zelf nooit op dit idee gekomen zijn." In de cultuuragenda staat dat de Radartoren kan worden omgebouwd tot een regionale culturele 'hotspot', met een kleinschalig hotel, duurzame horeca, een plek voor kunstenaars of een uitvalsplaats voor festivals.

OUDE DORP Veel aandacht krijgt in de Cultuuragenda het Oude Dorp, dat de afgelopen jaren, spontaan, een steeds belangrijker cultuurcentrum is geworden. Dat wil het college verder versterken. Ideeën zijn: een culturele broedplaats bij het ateliergebouw aan de Amsterdamseweg en de Annakerk, een cultureel educatief centrum in het te restaureren oude schooltje aan het Dorpsplein en het vaker gebruiken van het Dorpsplein als 'terras'. Raat: "Op het Dorpsplein gebeurt op dit moment niet zoveel, maar de jaarlijkse SAKB-markt is een groot succes. Je zou hier meer kunnen doen. Die markt vaker houden, maar ook andere evenementen. Of je zou hier, zoals in Franse dorpen, onder de parasol moeten kunnen zitten. Maar het moet niet te commercieel worden." Een ander plan is om op de A9-overkapping hier een beeldentuin te maken en deze door middel van een beeldenroute te verbinden met het Stadshart.

BUURTGEVOEL Beelden moeten ook een rol gaan spelen om het buurtgevoel onder inwoners te vergroten. Het streven is in alle wijken een kunstwerk te plaatsen dat herkenbaar en aansprekend is voor kinderen en waar zij op of bij moeten kunnen spelen. Dat geeft hun een blijvende herinnering aan de omgeving waarin zij opgroeien. "Het is een manier om jonge mensen, rijk of arm, links of rechts, in aanraking te brengen met kunst," zegt Raat. "Met aanraakbare beelden, die je ook tegenkomt als je naar school loopt. Het idee is dat je van jongsaf aan geconfronteerd wordt met kunst waar je iets mee kan en dat dit daardoor voor altijd in je hoofd blijft zitten."

Bij beelden moet een bordje komen met informatieBeelden moeten sowieso meer aandacht krijgen vindt Raat: "Er staan overal in Amstelveen beelden. Prachtige beelden vaak, maar als je er langs komt, heb je eigenlijk geen idee wat of van wie het is. Dat staat nergens. Daarom moet er bij beelden een bordje komen met informatie. We gaan alle beelden fotograferen en informatie op internet toegankelijk maken. Dit geeft ons ook inzicht in wat wij aan beelden hebben en wat er nog nodig is."

SUBSIDIES Een kenmerk van het met de Cultuuragenda beoogde beleid is dat subsidies niet meer blindelings jaar in jaar uit verstrekt blijven worden. Een voorzet daarvoor is al gegeven voor het Cobra Museum, dat de subsidie die het krijgt beter moet waarmaken. "Een subsidierelatie moet te overzien blijven," zegt Raat. "Zo hebben we het Van der Togt Museum een gerichte subsidie verstrekt voor drie jaar. Daarna gaan we kijken of daar is uitgekomen wat ervan werd verwacht en of dat iets heeft toegevoegd voor Amstelveen. Of dat we de bakens moeten verzetten dan wel een ander idee steunen. We moeten niet tot in het oneindige hetzelfde blijven doen. Zo blijft het spannend, zo hou je dynamiek. En natuurlijk heeft de gemeente de plicht om van alle begrotingsposten de effecten en resultaten te verantwoorden."

SAMENWERKEN Tenslotte is samenwerking tussen culturele instellingen een belangrijk punt. In de Cultuuragenda staat aangegeven dat er in 2020 een cultuurmakelaar komt, die samenwerking gaat bevorderen. Niet alleen binnen de kunstsector zelf, maar ook tussen cultuur en andere sectoren als zorg, welzijn en onderwijs. Daarnaast wordt samenwerking gezocht met andere gemeenten in de Amsterdamse regio. Raat denkt ook over het instellen van een Amstelveense cultuurprijs, om jong talent te stimuleren en om mensen die veel doen voor de lokale cultuur voor het voetlicht te brengen.

De Cultuuragenda wordt de komende tijd besproken in de gemeenteraad.

René de Leeuw