• Pim Giel

    Stichting Happy Motion

Amstelveense filmmaker Pim Giel promoot muziek als medicijn

AMSTELVEEN Volgende week vindt tijdens het congres 'Miracles of Music' de première plaats van Pim Giels nieuwste documentaire 'Mind & Music', over de relatie tussen muziek en gezondheid. ´Miracles of Music´ is een landelijk bekend project waarin de genezende werking van muziek voor allerlei aandoeningen wordt onderzocht. In de voorbereiding mocht de Amstelveense filmmaker Giel zelfs een operatie bijwonen, waar de patiënt tijdens de operatie zijn favoriete muziek te horen kreeg. Niemand minder dan Trijntje Oosterhuis treedt op tijdens het congres op 12 november. Onder lezers van deze krant worden 2 tickets verloot.

Ook Trijntje Oosterhuis is overtuigd van de heilzame werking van muziek. In voorbereiding op het congres gaf ze in Villa Randwijck een zangworkshop aan zes kwetsbare mensen. Oosterhuis: "Muziek stelt mensen in staat om het uiterste uit zichzelf te halen. Mensen kunnen eigenlijk heel lang met een masker op door het leven darren, maar het feit dat je je kwetsbaar durft te laten zien vind ik getuigen van veel kracht. Heel veel mensen vinden dat doodeng, maar uiteindelijk ben je dan alleen maar heel dapper. Je moet daarin eigenlijk als een solist denken."

Muziek kan zoveel teweeg brengenPim Giel is in voorbereiding op de première van Mind & Music al dagenlang aan het editen in zijn filmstudio. Toch komt ook hij voor een gesprek naar zijn tweede huiskamer, 'Villa Randwijck'. Geen grotere pleitbezorger voor het belang van muziek dan de Amstelvener, die na een carrière in de zorg tot de conclusie kwam dat muziek wordt onderschat als instrument in bijvoorbeeld de verpleeghuiszorg. Bij dementie of bij de bestrijding van eenzaamheid en depressie is het volgens hem een heel voordelig medicijn. Giel: "Het kan al heel simpel. Neem het wassen. Dat kan voor een dementerende patiënt een onrustig moment zijn. Je zou dan aan het bed een liedje kunnen zingen. Of je neemt een waterdichte speaker mee de douche in en zet een fijn muziekje op. Muziek kan dan zoveel teweegbrengen. Ik zie dat ook bij trauma's, waardoor mensen niet meer over hun emoties praten. Het schrijven van een liedje met een therapeut kan dan heel goed werken. Een liedje maken is eigenlijk een soort wiskunde met een compositie, een refrein en woorden. Je bent tijdens dat bouwen niet zo bezig met die emotie. Maar als het lied dan klaar is, valt alles op zijn plek. Zo hebben we voor mijn eerste documentaire een opname gemaakt met een jong Syrisch meisje dat als vluchteling naar Nederland kwam. Ze heeft tijdens de vlucht veel meegemaakt, er zijn boten omgeslagen en mensen verdronken. Ze sliep niet goed, sprak er nooit over met haar ouders. Ze heeft het liedje gemaakt en dat uiteindelijk zelfs voor haar ouders gezongen."

Professionals in de zorg sluiten zich graag aan bij Giels enthousiasme; zo heeft hij binnen het ErasmusMC Rotterdam in hoogleraar chirurgie Prof. Dr. Hans Jeekel een ambassadeur gevonden. Via de stichting 'Muziek als Medicijn' wil Jeekel muziek als innovatieve, 'evidence based' behandeling binnen en buiten de gezondheidszorg een plaats geven. Het gaf Pim Giel de mogelijkheid om voor de documentaire in een operatiekamer te filmen, waar een patiënt vooraf, tijdens en na de operatie, zelfs tijdens de narcose, zijn favoriete muziek beluisterde. Al zijn er ook kritische geluiden te horen over de wetenschappelijke resultaten die uit een studie onder 5000 van dergelijke 'muziekoperaties' kwamen, op zijn minst is het opmerkelijk dat vooraanstaande wetenschappers, medici en mecenassen in Nederland zich in grote getale voor meer muziek in de gezondheidszorg of zelfs in de maatschappij in algemene zin inzetten. Kan ook de stichting 'Meer Muziek in de Klas' van Prinses Maxima, Joop van den Ende en Jantien Westerveld in dit licht worden beschouwd?

MARTIN GARRIX Bij de Amstelveense Muziekschool en Platform C zijn recentelijk zorgen geuit over het teruglopend aantal kinderen dat zich uit zichzelf of via de ouders voor muziekles aanmeldt. Nu een generatie kinderen zich daar kennelijk minder voor interesseert, is er wellicht een des te grotere rol weggelegd voor creatieve cultuurondernemers en scholen. Of zou het zo zijn dat de generatie kinderen van nu eerder te porren is voor de het 'producen' van elektronische muziek à la Martin Garrix? Vorig jaar nog trok Giel met de bekende wetenschappers Erik Scherder en Dick Swaab in een uitverkochte theatertour door het land om de relatie tussen muziek, gezondheid en het brein te onderstrepen. Bekend zijn inmiddels ook Erik Scherders optredens bij Jinek en Pauw, waarin hij met hersenscans hetzelfde effect aantoont. Amstelvener en wereldberoemde hersenwetenschapper Dick Swaab gaf in 2017 op uitnodiging van de Gemeente Amstelveen in de Schouwburg een openbaar college aan scholieren over het brein, met in zijn betoog veel aandacht voor muziek. Overigens was hij daarin kritisch over het effect van elektronische muziek, maar brak wel een lans voor Bach en Mozart.

Aanzetten van radio 538 is niet genoeg, je moet het structureel inbedden

Wat zou Pim Giel doen als hij morgen werd aangesteld als directeur van bijvoorbeeld de Amstelveense Zonnehuisgroep? Giel: "Ik zal zeggen: 'we gaan het nu gewoon doén!' We gaan op de werkvloer laten voelen en zien wat muziek doet. We gaan de toepassing van muziek intern verkopen. Kijk, het aanzetten van radio 538 is niet genoeg, je moet het structureel inbedden. Het moet onderdeel worden van de intake, bij de opname van een nieuwe bewoner moet worden gevraagd naar zijn of haar muziekvoorkeur en daar moet je mee aan de slag. Maar we doen het al. Bij zorggroep Philadelphia zijn 150 muziekpromotoren aangesteld, er is een projectmanager en een fulltime wetenschapper in dienst genomen en per locatie wordt het ingebed. Je moet niet lullen, maar doen". Als het aan Pim Giel ligt wordt het kunnen toepassen van muziek ook een eis bij de sollicitatie van nieuwe zorgmedewerkers. Giel: "Kijk, een paracetamol staat niet ter discussie. Maar muziek wordt gezien als een luxedingetje. Waarom is het niet breed geaccepteerd als tool?"

SJAMAAN Zelf is Giel als kind thuis door zijn vader aan het drummen gezet. Van zijn moeder mocht het niet, maar toen ze boodschappen aan het doen was, kocht zijn vader stiekum een drumstel, met een boze moeder tot gevolg. Het weerhield hem niet van de muziek en later belandde Pim in allerlei bandjes, speelde saxofoon en jazz. Ook zijn eigen kinderen spelen diverse instrumenten. Giel: "Lang geleden werd muziek bij sjamanen als eerste voorgeschreven. Maar het is nu uit onze educatie verdwenen. We kennen alleen nog de vogeltjesdans. En dat terwijl het zo heilzaam is. Muziek kost niks en heeft geen bijwerkingen." Of zoals de Amstelveense Amanda ten Cate, een van de Amstelveense heldinnen uit het fotoproject van Naomi Hedinga, recent opmerkte: "Muziek is net als morphine maar dan zonder bijwerkingen".

Voor een trailer van Trijntje Oosterhuis en haar zangworkshop (3 min. 58 sec) klik hier.

Voor een kort fragment (47 sec.) van de 90-jarige Toos en haar koorzang klik hier.

Wie de eerste documentaire (duur ca. 1 uur) van Pim Giel wil zien kan deze tegen een kleine vergoeding downloaden via deze link.

 Wie kans wil maken op een gratis ticket (t.w.v. € 170) voor het congres 'Miracles of Music' van Pim Giel met Trijntje Oosterhuis en o.a. psychiater Esther Fenema in Theater Gooiland te Hilversum op 12 november, stuurt een mailtje met een korte motivatie naar: info@miraclesofmusic.nl Meer info: https://miraclesofmusic.nl/

Matthijs den Hollander